2018’de Türkiye: DEAŞ Kaynaklı Tehditler ve DEAŞ Terörü İle Mücadele

DEAŞ Kaynaklı Tehditler ve DEAŞ Terörü İle Mücadele

DEAŞ, Türkiye tarafından 2005’te eski ismi altında terör örgütü olarak tanınmıştır. BM
Güvenlik Konseyinin 1267 (1999) ve 1989 (2011) sayılı kararları çerçevesinde DEAŞ’ın
terör listesine dahil edilmesi üzerine 10 Ekim 2013 tarih ve 2013/5428 sayılı Bakanlar
Kurulu kararıyla yeni adıyla da terör örgütü olarak kabul edilmiştir.22 DEAŞ ile mücadele 2018’de genel strateji bağlamında istikrarını korumuş, örgütün Türkiye’nin ulusal
güvenliğine yönelik tehdit oluşturmasından sonra belirlenen önlemler geliştirilerek devam ettirilmiştir. Türkiye 2018’de örgüte karşı yurt içinde güvenlik operasyonları, uluslararası alanda da DEAŞ karşıtı koalisyona verdiği destekle mücadelesini yürütmüştür.
DEAŞ TERÖRÜYLE MÜCADELE
2018’de DEAŞ’a karşı “kapsayıcı” güvenlik stratejisi bağlamında birçok operasyon
düzenlenmiş ve bu operasyonlarda DEAŞ şüphelileri gözaltına alınmış, önemli ölçüde örgüt ekipmanı ve mühimmatı ele geçirilmiştir. DEAŞ’a karşı mücadelenin
diğer bir boyutu ise belirli kişilere ülkeye girme yasağı konulması ve yabancı uyruklu
DEAŞ şüphelilerin sınır dışı edilmesidir. 2011’den Mart 2018’e kadar 61 bin 158
kişi hakkında yurda giriş yasağı konulmuştur. Aynı zaman zarfı içerisinde 6 bin 151
kişi Türk makamları tarafından sınır dışı edilmiş, DEAŞ, Nusra ve El-Kaide ile ilişkili
5 bin 161’i yabancı uyruklu olmak üzere 10 bin 725 kişi gözaltına alınmış ve 3 bin
588 şahıs tutuklanmıştır. 2011’den Ekim 2018’e kadar DEAŞ ile ilgili toplamda 4
bin 540 kişi tutuklanmıştır.23 Gözaltına alınan şahıslar arasında 2016’dan itibaren
yabancı uyrukluların artış göstermesi 2018’de de devam etmiştir. Mart 2018 ile Ekim
2018 arasında 7 bin 530 kişi hakkında yurda giriş yasağı konulmuş ve 771 kişi sınır dışı edilmiştir.24 2018’de Türkiye genelinde toplam 1.497 kişi DEAŞ terör örgütüne
üye olma şüphesiyle gözaltına alınmıştır. Gözaltına alınan şüphelilerin 929’u yabancı
uyrukludur.25 Ayrıca Türkiye genelinde gerçekleştirilen 130 operasyon sonucunda
283 terörist etkisiz hale getirilmiştir.26
DEAŞ’a karşı düzenlenen operasyonlar örgütün Türkiye’deki yapılanma stratejisi
ve kurmaya çalıştığı ağlar hakkında bilgi vermektedir. Genel olarak bakıldığında DEAŞ’a karşı operasyonların 28 farklı ilde yapıldığı görülmektedir (Grafik 12). 2017’ye
kıyasla 2018’de örgüte karşı yürütülen operasyonlarda ve gözaltına alınan şüphelilerde
azalma yaşanmıştır. Geçen yıla benzer olarak DEAŞ’a karşı büyük çaplı ve eş zamanlı
operasyon dalgaları yapılmıştır. DEAŞ’ın hücre yapılarının hedef alındığı operasyonlarda birçok finans ağı çökertilmiş ve hazırlık aşamasında olan eylemler önlenmiştir.
Genel manada DEAŞ’a karşı yürütülen operasyonlarda 2017’deki etkin strateji devam
ettirilmiştir. Operasyonlarda elde edilen başarı sonucunda 2018 boyunca gözaltı sayılarının giderek azaldığı görülmektedir. Örneğin 2018’in ilk sekiz ayında bir ayda gözaltına alınan DEAŞ şüphelilerin sayısı 100-150 bandında gezerken Eylül’den itibaren
50-70’e inmiştir27 (Grafik 13).
DEAŞ’ın Türkiye içerisindeki yapılanma gayretleri il bazında bölgesel olarak ele
alındığında İstanbul’un örgütün hedefleri doğrultusunda birincil yapılanma merkezi
olduğu görülmektedir. 2018’de DEAŞ yapılanmalarına karşı Türkiye genelinde 106
operasyon gerçekleştirilirken İstanbul –2017’de olduğu gibi– operasyonların ağırlık merkezini oluşturmuştur. Gerçekleşen operasyonların yüzde 30’u İstanbul’da yapılmıştır. Gözaltıların yüzde 58’inin İstanbul merkezli olması ise söz konusu şehirdeki
operasyonların diğer illere göre daha geniş ve kapsamlı yapıldığını göstermektedir.
Toplamda 857 DEAŞ şüphelisinin gözaltına alındığı İstanbul’un ardından sırasıyla
Samsun, Adana, Kocaeli, Ankara ve Sakarya illeri gelmektedir. 2017’deki verilerle
2018’dekiler kıyaslandığında DEAŞ’ın il bazında bölgesel yapılanma gayretlerinin
hangi bölgelerde devam ettiği görülmektedir. Örneğin örgütün 2017’de Antalya’da
yapılanmaya çalışmasına karşın gerçekleştirilen operasyonlar sonucunda burada tutunamadığı değerlendirilmektedir. Diğer yandan örgütün 2017’de olduğu gibi Adana ve Samsun’daki yapılanma gayretleri ve Türk güvenlik güçlerinin karşı operasyonlarının devam ettiği görülmüştür (Grafik 14).

2018’de DEAŞ’a karşı gerçekleştirilen operasyonlarda gözaltına alınan şüphelilerin yüzde 62’sinin yabancı uyruklu olduğu gözlemlenmiştir. Türkiye’deki örgüt elemanlarının önceki yıllara göre daha fazla yabancı uyruklulardan oluşması DEAŞ’ın
Suriye ve Irak’ta alan kaybetmesi ile ilişkilendirilebilir.29 Nitekim Suriye ve Irak’ta
büyük ölçekte topraksızlaştırılan DEAŞ’ın militanları kaçak yollar üzerinden Türkiye’ye sızmaya çalışmıştır. Ayrıca gözaltına alınan DEAŞ şüphelilerinin neredeyse üçte
ikisinin yabancı uyruklu olması örgütün ulus aşırı ağlarının Türkiye’de zayıfladığını
ve güvenlik güçlerinin operasyonlarının etkinliğini işaret etmektedir (Grafik 15).

DEAŞ’a karşı gerçekleştirilen operasyonlarla örgütün üst düzey liderlerinin ele
geçirilmiş olması dikkat çekmektedir. 4 Şubat 2018’de Ömer Yetek’in Ankara’da bulunduğu istihbaratı üzerine İstihbarat ve Terörle Mücadele Şubesi ekipleri düzenledikleri operasyonla Yetek’i gözaltına almıştır.30 27 Nisan 2018’de İzmir Emniyet
Müdürlüğü ve MİT Bölge Başkanlığı’nın ortak operasyonunda DEAŞ’ın sözde dört
komutanı yakalanmıştır. Aralarında örgütün Deyrizor komutanı olduğu iddia edilen
ve Suriye’nin Şaidat kentinde 700 Suriyeliyi katlettiği belirtilen K. E. H. de bulunmaktadır.31 20 Kasım 2018’de Trabzon’da DEAŞ’a yönelik İl Emniyet Müdürlüğü
Terörle Mücadele (TEM) İstihbarat Şubesi Müdürlüğü ekipleri tarafından gerçekleştirilen operasyonda İdlib’de suikast ve eylemlere katıldığı belirlenen örgütün sözde
üst düzey emiri A. G. ile eşi D. B. G. gözaltına alınmıştır.32
DEAŞ yapılanmalarına karşı gerçekleştirilen en geniş kapsamlı operasyon 3 Şubat’ta gerçekleşmiştir. Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen
operasyonda Suriye ve Irak’taki çatışma bölgelerine giden ve İstanbul’da eylem hazırlığında olduğu belirtilen 82 şüpheli yakalanmıştır. On farklı ilçede 16 adrese eş zamanlı operasyon düzenleyen ekipler 77’si yabancı uyruklu 82 şüpheliyi gözaltına almıştır.

Bingöl’de 2018’de düzenlenen operasyonlarla toplam 31 kişi gözaltına alınmıştır. 4 Ocak, 1 Haziran ve 12 Ağustos’ta gerçekleştirilen operasyonlarda kullanıma
hazır canlı bomba yeleği, bomba yapımında kullanılmak üzere hazırlanan ateşleyici
ve fitiller, bir adet elektrik güç kaynağı, üç adet çeşitli markalarda ruhsatsız av tüfeği,
toplamda 4 bin 600 dolar para, bir uzun namlulu silah üstü dürbün, üç Biksi makineli tüfek, bir lav silahı, yedi AK-47 Kalaşnikof silah, iki hücum yeleği içerisinde
dokuz dolu, bir boş AK-47 şarjörü, bir çuval mayonlu biksi mermisi, iki çuval biksi
mermisi ve Kalaşnikof şarjörü, bir çuval Kalaşnikof şarjörü, bir çuval kutu içerisinde
7,62×54 milimetrelik Biksi mermisi ve Kalaşnikof mermisi, bir çuval mayon, bir
küçük çuval Kalaşnikof mermisi, iki el bombası, yirmi üç savunma tipi parça tesirli
el bombası, beş Kalaşnikof marka piyade tüfeği, yirmi adet bu silahlara ait şarjör ve
bu şarjörlere basılı vaziyette altı yüz dolu fişek ele geçirilmiştir.

Türkiye’nin yurt içinde yürüttüğü DEAŞ ile mücadele uluslararası anlamda da
karşılık bulmuştur. Örneğin ABD Başkanı Donald Trump’ın Twitter üzerinden duyurduğu DEAŞ örgütünün beş sözde liderinin yakalandığı operasyon güvenlik güçlerinin Sakarya’da Irak uyruklu İsmail Alwaan İthani’yi yakalayıp sınır dışı etmesiyle
başlamıştır.35 Böylece Türkiye’nin küresel ölçekte DEAŞ ile mücadeledeki katkıları
bir kez daha yankı bulmuştur.

DEAŞ’a karşı gerçekleştirilen operasyonlarla örgütün Türkiye içerisindeki yapılanması çökertilirken uluslararası finans ağına da darbe vurulmuştur. 5 Kasım
2018’de Diyarbakır merkezli 11 ilde gerçekleşen DEAŞ operasyonunda 24 şüpheli
yakalanmış, yüklü miktarda döviz ve Türk lirası ele geçirilmiştir. Suriye, Lübnan,
Irak, Endonezya ve Libya gibi ülkelere para transferi gerçekleştiren örgüt üyelerinin
yakalanmasına yönelik operasyonda 579 bin 608 dolar, 5 bin 285 avro, 1 milyon
304 bin 885 TL, 124 bin 800 Suriye parasıyla birlikte 36 cep telefonu, 18 dizüstü
bilgisayarı, 10 hard disk ele geçirilmiştir.36
Özetle DEAŞ her ne kadar 2017’den beri Türkiye içerisinde eylem yapamıyorsa
da hala aktif bir terör tehdidi unsurudur. Güvenlik güçlerinin uyguladığı kapsayıcı
terörle mücadele stratejisi bağlamında birçok eylem hazırlık aşamasında engellenmiştir. Yürütülen kararlı ve kapsayıcı operasyonlarla beraber DEAŞ mensuplarının
Türkiye’de yapılanma gayretlerinin kırıldığını söylemek yanlış bir ifade olmayacaktır.

ekran alıntısı

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s